Decydując się na samodzielne wykonanie całej instalacji systemu, warto rozważyć wszystkie plusy i minusy jeszcze przed rozpoczęciem prac. Należy pamiętać, że nie jest to proste zadanie, a źle dopasowana rura czy też przewód, może okazać się przyczyną sporych kłopotów. Jednak jest to rozwiązanie zdecydowanie tańsze niż wzywanie fachowców. Jeśli zależy Ci na oszczędnościach, to warto rozważyć samodzielny montaż rekuperacji.

Przygotowanie planu montażu rekuperacji

Przed przystąpieniem do prac należy przygotować plan całej instalacji. Trzeba dokładnie przeanalizować, gdzie mają znaleźć się wywiewy i nawiewy, którędy dokładnie mają przebiegać rury i które miejsce najlepiej nada się do tego, aby zawiesić cały sprzęt. Jest to jedna z najważniejszych rzeczy, dlatego też warto zastanowić się nad tym, aby zgłosić się do firmy zajmującej się tworzeniem tego typu projektów. Dzięki odpowiedniemu rozmieszczeniu wszystkich instalacji jest większa szansa na poprawny montaż rekuperacji i jej sprawne działanie. Co ważne na tym etapie – kiedy już został stworzony poprawny projekt, należy go wykonać według wskazanego planu bez żadnych własnych modyfikacji, co mogłoby doprowadzić m.in. do złego przepływu powietrza.

Wybór odpowiednich przewodów i termoizolacji przy montażu rekuperatorów

Wykonując instalacje, należy zwrócić uwagę także na rodzaj i jakość wykorzystywanych przewodów. Co niezmiernie istotne, specjaliści polecają używania sztywnych rur spiro o gładkiej powierzchni. Dzięki temu możliwe jest osiągnięcie minimalnych oporów powietrza. Tego nie dadzą nam elastyczne przewody typu flex, które będą się wyginały. Dodatkowo przy montażu rekuperacji nie można zapomnieć o odpowiedniej izolacji całej instalacji. Osłona termiczna rur i przewodów ma na celu ograniczyć straty ciepła w trakcie transportu powietrza przez kanał wentylacyjny, co pozwoli na uzyskanie lepszych rezultatów przy korzystaniu z tego systemu. Oprócz tego zapobiega skraplaniu się wody w kanale, co mogłoby spowodować m.in. wycieki z przewodów.

System nawiewno-wywiewny w każdym pomieszczeniu

Co jest niezwykle istotne jeszcze przed montażem rekuperacji, to zapewnienie odpowiedniej cyrkulacji powietrza w całym obiekcie. Każde drzwi, które oddzielają jedno pomieszczenie od drugiego, powinny posiadać specjalne podcięcia, czyli większe szczeliny u dołu, dzięki czemu w łatwy sposób dotrze do danej przestrzeni świeże i oczyszczone powietrze. Warto także pamiętać, aby dywany z wysokim włosiem nie zakrywały podcięć, dlatego też warto odpowiednio wyprofilować wejścia lub też odsunąć tego typu dodatki na środek pokoju. Oprócz tego dobrym rozwiązaniem będą kratki wentylacyjne, wspomagające system nawiewno-wywiewny. Idealnie sprawdzą się w kuchni, łazience czy też w pralni.

Rekuperator – gdzie go zamontować?

Warto zauważyć, że samo urządzenie, zajmujące się wymianą powietrza, a więc rekuperator, powinien znajdować się w pomieszczeniu, w którym temperatura przez cały rok nie spada poniżej 8 stopni Celsjusza. W przeciwnym wypadku sprzęt może zacząć źle działać i nie będzie przynosił zakładanych efektów. Dodatkowo wybierając miejsce na jego montaż, należy pamiętać o regularnych przeglądach. W związku z tym należy zainstalować go w takim punkcie, gdzie będzie można łatwo do niego dojść i bez problemu wymieniać filtry powietrza, dokonywać serwisu technicznego czy dostać się do przepustnic regulacyjnych w celu ich ustawienia.

Czy rekuperacja w starym domu jest możliwa?

Nie zawsze istnieje możliwość schowania przewodów wentylacji mechanicznej, czy zapewnić odpowiednią ilość miejsca, aby można było rozprowadzić instalacje, chociażby w sufitach podwieszanych. W przypadku, kiedy cały budynek został już zagospodarowany, często może okazać się, że brakuje przestrzeni również na umieszczenie samego rekuperatora. Jednak istnieje na to sposób! Wystarczy wentylacja decentralna, której cechą charakterystyczną jest fakt, że nie wymaga ona zbyt dużej ingerencji w wygląd i kształt obecnego, starego domu.

Na czym polega wentylacja decentralna?

Oprócz tego, że to rozwiązanie nie wymaga dużej ingerencji w przestrzeń budynku, to dodatkowo nie jest wymagana zabudowa całej instalacji czy też kupno przewodów, które mają połączyć wszystkie części konstrukcji. Co więcej, w starych domach stropy i ściany często są w słabszej kondycji przez wykonywane modernizacje. Stosując wentylację decentralną, nie trzeba wykonywać specjalnych przekłuć przez strop, co mogłoby jeszcze mocniej naruszyć całą konstrukcję. Wystarczy wykonać tylko jeden otwór, najczęściej o średnicy 160 lub 200 mm, który będzie znajdował się w ścianie zewnętrznej.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze rekuperatora do starego domu?

Przed podjęciem decyzji o montażu wentylacji decentralnej, należy wybrać odpowiedni rekuperator do pracy przez ścianę starego domu, który będzie charakteryzował się odpowiednią wydajnością, a także efektywnością odzysku ciepła. Co więcej, powinno wziąć się pod uwagę również poziom generowanego dźwięku, aby nie przeszkadzał on w codziennym życiu domowników. Oczywiście niezwykle ważny jest także pobór mocy całego urządzenia, aby nie miało zbyt dużego zapotrzebowania na prąd.

Odpowiednia wentylacja do domu pasywnego

Dużą rolę w utracie ciepła z budynku odgrywa szczelność, dlatego należy zadbać o to, aby powietrze z wewnątrz nie
wydostawało się na zewnątrz. Oczywiście nie można zapominać również o odpowiedniej wentylacji. Grawitacyjne
rozwiązanie jest jednym z najmniej ekonomicznych z racji tego, że z wnętrza wydostaje się nawet 40% ciepła. W domu pasywnym nie można pozwolić sobie na tego typu straty ze względu na obowiązujące przepisy. Dlatego wydaje się, że jedynym rozwiązaniem, które można zastosować, to rekuperacja. Dzięki odpowiedniemu rozmieszczeniu nawiewników i wywiewników, możemy doprowadzić świeże powietrze do pokoi i usuwać zużyte z wewnątrz budynku. Zapewnienie przestrzeni pod drzwiami, pozwala na prawidłową cyrkulacja powietrza w całym domu. Co więcej, odzysk ciepła odbywa się za pomocą np. przeciwprądowych wymienników, a obieg powietrza w całym systemie zapewniają odpowiednie wentylatory: ciche i o niskim poziomie zużycia energii.

Rekuperacja w domu pasywnym – jak działa?

Cały proces polega na tym, że zużyte powietrze wyciągane z budynku oddaje ciepło, w wymienniku. Napływające świeże powietrze przepływając przez wymiennik odbiera to ciepło i ogrzewa się, a następnie trafia przez nawiewniki do pomieszczeń, Takie działanie pozwala odzyskać około 80% ciepła. Co to oznacza dla wszystkich posiadaczy domów pasywnych? Mimo to, że na zewnątrz temperatura będzie oscylowała wokół zera, dzięki przekazywaniu ciepła w wymienniku, powietrze, które napływa do pomieszczeń osiąga np. 18 stopni. Aby uzyskać wewnątrz ciepło na poziomie 20 stopni, wystarczy ogrzać je zaledwie o 2 stopnie.
W lecie proces ten będzie wyglądał odwrotnie – napływające gorące powietrze zostanie ochłodzone przez wyciągane chłodniejsze powietrze z budynku.

Klimatyzacja VRF/VRV – czym jest i jak działa?

Skrót VRF (Variable Refrigerant Flow) oznacza zmienny przepływ czynnika chłodniczego. Nazwa ta jest stosowana zamiennie z określeniem VRV (Variable Refrigerant Volume), a więc zmienną objętością czynnika chłodniczego. Oznacza to możliwość regulacji wydajności maszyn chłodniczych, dzięki zmianie strumienia czynnika przepływającego przez parownik.

Klimatyzacja tego typu to rozbudowana instalacja, pozwalająca na podłączenie kilkunastu czy nawet kilkudziesięciu różnych urządzeń chłodniczych wewnątrz danego budynku, które są podłączone do jednej dużej jednostki umieszczonej na zewnątrz, najczęściej na dachach. W zależności od wyboru modelu instalacje mogą albo tylko chłodzić, albo za pomocą odwrócenia obiegu chłodniczego, czyli pompy ciepła, umożliwiają jednoczesne ogrzewanie pomieszczeń. To niezwykle ekonomiczne rozwiązanie, które pozwala na odzyskiwanie ciepła.

Dlaczego klimatyzacja VRF/VRV staje się tak popularna dla małych obiektów?

Na coraz większą popularność klimatyzacji VRF/VRV ma wpływ kilka czynników. To przede wszystkim znacznie mniejsze wydatki związane z inwestycją w to urządzenie. Początkowo, kiedy wprowadzono ten system koszty były zbyt wysokie dla mniejszych firm. Obecnie są one znacznie niższe, co pozwala na szybszy zwrot włożonych środków.

Dużą zaletą tej instalacji chłodniczej jest fakt, że to wydajne rozwiązanie. Wszystko dzięki sprężarkom inwerterowym w agregatach zewnętrznych. System płynnie może dopasować wydajność urządzenia do potrzeb obiektu w danej chwili. Wyeliminowane zostały również skokowe zmiany wydajności, kiedy włączane są kompresory.

Jak działa klimatyzacja kanałowa?

Jak sama nazwa wskazuje, jest to system kanałów, które znajdują się w całym obiekcie. Wszystkie przewody instalacji przechodzą przez ściany oraz strop. Aby mogło dojść do montażu klimatyzacji, należy wykonać przepusty. W przypadku, kiedy budynek ma dopiero powstać, warto uwzględnić to w planach, aby można było bez problemu zaplanować rozkład przewodów i umiejscowienie kanałów. Możliwa jest także instalacja urządzenia chłodzącego w istniejącym już obiekcie, jednak jest to bardziej skomplikowane, co wiąże się również z większymi kosztami.

Co ważne, urządzenie sterujące, którego zadaniem jest chłodzenie, montuje się w osobnym pomieszczeniu, co trzeba mieć na uwadze w trakcie podejmowania decyzji co do wyboru rodzaju instalacji.

Klimatyzacja kanałowa dostarcza do pomieszczeń świeże, oczyszczone powietrze w optymalnej temperaturze za pomocą właśnie kanałów. To, co jest dla niej charakterystyczne, to fakt, że może ona rozprowadzać powietrze zarówno do całego budynku, jak i do wybranych przestrzeni.

Zalety klimatyzacji kanałowej

Jej największą zaletą jest to, że cała instalacja jest niewidoczna. Wszystkie przewody i urządzenia umieszczone są w stropie czy w podwieszanym suficie, dzięki czemu jedyne, co zdradza, że posiadamy to urządzenie, to zamontowane kratki. Warto przed wyborem instalacji zastanowić się nad tym, jaka moc będzie optymalna do danej przestrzeni. Odpowiednio dobrana klimatyzacja to szansa na cichą pracę całej konstrukcji. W wielu artykułach pojawia się informacją, że na każde 10m2 powierzchni budynku trzeba planować 1kW mocy chłodniczej. Niestety jest to duże uproszczenie i należy ostrożnie podchodzić do takich wyliczeń. Aby prawidłowo dobrać moc urządzenia należy policzyć straty ciepła w danym obiekcie, uwzględniające między innymi rodzaj zastosowanych materiałów budowlanych, izolacyjnych, wielkości przeszkleń, położenie względem stron świata. Dopiero po wykonaniu takich obliczeń, możemy prawidłowo dobrać odpowiednią moc chłodniczą klimatyzatora.

Zasada działania wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła (rekuperacji)

System wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła (potocznie zwanej rekuperacją) składa się z kilku elementów. 

czerpnia – pobiera świeże powietrze z zewnątrz i dostarcza je do centrali wentylacyjnej.

centrala wentylacyjna z wymiennikiem ciepła (rekuperator) – serce systemu, to w niej następuję obróbka powietrza. Składa się z  wymiennika, za pomocą którego wyciągane z budynku zużyte powietrze oddaje swoje ciepło nawiewanemu z zewnątrz świeżemu. 

system kanałów nawiewnych – doprowadza ogrzane w centrali świeże powietrze do pomieszczeń użytkowych czystych takich jak: salon, sypialnie, pokoje dzienne, gabinety, biura, sale bankietowe i konferencyjne.

system kanałów wywiewnych – jego zadaniem jest transport powietrza z tzw. pomieszczeń brudnych takich jak: łazienki, kuchnie, garderoby, toalety, spiżarnia. W przypadku większych obiektów anemostaty wywiewne mogą być montowane także w pomieszczeniach użytkowych czystych. Z takim przypadkiem można się z spotkać gdy pokoje mają duża kubaturę lub ilość pomieszczeń mieszkalnych jest dużo większa od ilości pomieszczeń pomocniczych i higieniczno-sanitarnych.  Jego rolą jest doprowadzenie zużytego powietrza do centrali.

wyrzutnia – jej rolą jest odprowadzenie „zużytego” powietrza z centrali na zewnątrz budynku. Montowana jest w ścianie budynku, na dachu lub w terenie (wyrzutnia terenowa).

Ruch powietrza świeżego po całym budynku i przedostawanie się go z miejsc nawiewu do miejsc wyciągu odbywa się z wykorzystaniem szczelin pod drzwiami oraz kratek w nich zamontowanych.

GWC – gruntowy wymiennik ciepła – co to takiego?

Dodatkowym elementem centrali wentylacyjnej z odzyskiem ciepła może być gruntowy wymiennik ciepła.

Jest to rozwiązanie wspomagające pracę centrali, najbardziej doceniane przy dużych różnicach temperatury między budynkiem a otoczeniem (minusowe temperatury zimą, upalne lata).Temperatura powietrza dostarczanego do centrali z takiego wymiennika oscyluje w granicach 6°C zimą i 10°C latem.  

Do wyboru mamy dwie główne grupy gruntowych wymienników ciepła:

1. Do pierwszej grupy należą rozwiązania, w których powietrze pełni rolę medium przekazującego ciepło:

• rurowe ( powietrze transportowane jest specjalną rurą) 
• płytowe ( powietrze transportowane jest przez strukturę płytową) 
• żwirowe (powietrze transportowane jest przez odpowiednio ułożone warstwy kamieni) 

2. W drugiej grupie, ciepło pobierane z gruntu najpierw przekazywane jest do zamkniętego układu z roztworem glikolu, a dopiero w dalszym etapie, w wymienniku, ciepło oddawane jest do powietrza dostarczane do centrali wentylacyjnej.

Warto w tym miejscu wspomnieć, iż mimo, że gruntowy wymiennik ciepła znacząco wspomaga i poprawia parametry powietrza dostarczanego do rekuperatora to nie zastąpi nam tradycyjnego systemu ogrzewania zimą i klimatyzacji latem.  

Jak wybrać rekuperator?

Wybierając rekuperator powinniśmy kierować się ilością powietrza jaką musimy dostarczyć do naszego domu lub biura, aby zapewnić komfort osobom na co dzień w nim przebywającym. Ilość świeżego powietrza jaka powinna być dostarczana do pomieszczeń zależy od ilości osób w nich się znajdujących oraz od ich przeznaczenia. 

Równie ważnym parametrem, który pozwoli nam porównać centrale różnych producentów jest jej sprawność odzysku  ciepła. Im wyższa sprawność tym wyższa temperatura powietrza nawiewanego  do budynku bez konieczności stosowania dodatkowych nagrzewnic pierwotnych lub wtórnych, a co za tym idzie większa oszczędność na kosztach ogrzewania. 

Pamiętajmy, żeby porównując urządzenia, zwrócić uwagę czy podawane parametry dotyczą sprawności całego rekuperatora czy samego wymiennika, ponieważ oprócz wymiennika w centrali wpływ na temperaturę powietrza mają również inne zamontowane elementy np. wentylatory. 

Sprawność rekuperatora zmienia się także wraz ze zmianą stosunku powietrza nawiewanego do wywiewanego, a zatem porównując centrale, należy posługiwać się wskaźnikiem sprawności podanym dla takich samych wartości strumienia powietrza nawiewanego i wywiewanego oraz jednakowych wartościach powietrza zewnętrznego i wewnętrznego.

Podobna sytuacja ma miejsce przy porównywaniu wydatku (czyli ilości) powietrza jaki dana centrala ma za zadanie dostarczyć do budynku. Należy zwrócić uwagę czy producenci podają te wielkości przy takim samym poziomie oporów (np. przy 100Pa) w przepływie powietrza.

Ile kosztuje rekuperator? Jaka jest cena rekuperacji?

Jeśli rekuperację uwzględnimy już na etapie projektowania budynku, może się okazać, że jej koszt jest dużo niższy niż się spodziewamy, a to za sprawą chociażby braku kosztów alternatywnych takich jak brak konieczności budowy części kominów wentylacyjnych (oszczędność rzędu 7-12 tysięcy złotych).

Jeśli już mówimy o cenie rekuperacji mowa to łączny koszt zakupy oraz montażu wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła może się wahać w granicach od kilkunastu do kilkudziesięciu tysięcy złotych. Ta kwota zależy od ceny rekuperatora, wielkości i przeznaczenia budynku oraz funkcji jakie chcemy żeby nasza wentylacja spełniała. 

Ceny rekuperatorów oscylują w granicach od kilku do kilkunastu tysięcy złotych. Centrale o lepszych parametrach i większej sprawności wymiany ciepła będą droższe, jednakże znacząco przyczynią się do większej oszczędności energii, przy jednoczesnym zmniejszeniu kosztów ogrzewania budynku.

W analogiczny sposób możemy podejść do decyzji o zakupie i instalacji gruntowego wymiennika ciepła. Podnosimy jednorazowy koszt inwestycji, jednakże długofalowo ograniczamy koszty energii elektrycznej potrzebnej do zasilenia nagrzewnicy pierwotnej lub wtórnej zamontowanej w rekuperatorze. Zimą GWC możemy wykorzystać jako dodatkowy system antyzamrożeniowy, a latem przyjemnie schłodzi powietrze nawiewane do pomieszczeń, dzięki czemu pozwala również obniżyć koszty klimatyzacji. Podsumowując decyzja o montażu rekuperacji może nam się zwrócić w przyszłości, a już od teraz możemy się cieszyć świeżym i czystym powietrzem.

Zweryfikuj swoje potrzeby

Przed zakupem takiego urządzenia trzeba zadać sobie pytanie, czy przez cały sezon grzewczy klimatyzator ma być jedynym źródłem ogrzewania, czy jedynie wsparciem dla innych sprzętów. Jest to niezwykle ważne, bo w zależności od tych dwóch kwestii, będziemy potrzebowali urządzenia o różnej mocy. A to przełoży się na ostateczne koszty i komfort użytkowników.

Jeśli zakres temperatury panującej na zewnątrz waha się od -5 do 0°C, to śmiało możemy wspomóc tradycyjne urządzenia grzewcze. Kiedy jednak w naszym regionie zewnętrzne temperatury znajdują się w przedziale od -15 do -20°C, to lepiej zastosować dwa źródła ciepła, gdyż pojedynczy klimatyzator może być po prostu mniej efektywny.

W przypadku pojawienia się znacznie niskich temperatur, dobrym pomysłem będzie zakup urządzenia z zestawem zimowym, który zadba o jego bezpieczeństwo i poprawne działanie w ciężkich warunkach. Do zestawu należy grzałka tacy ociekowej i grzałka karteru sprężarki – ta pierwsza umożliwi szybkie usunięcie lodu oraz śniegu z jednostki zewnętrznej. Z kolei druga skutecznie zapobiegnie absorpcji czynnika chłodniczego przez olej i wygrzeje sprężarkę przed uruchomieniem urządzenia.

Zalety urządzenia

Do korzyści klimatyzatorów używanych w warunkach domowych zaliczamy przede wszystkim szybki montaż, cichą pracę, proste użytkowanie, a także brak czynności, koniecznych do wykonania w przypadku korzystania z tradycyjnych systemów ogrzewania. W porównaniu do nich, one nie wymagają uzupełnienia paliwa, a jedynie prądu. To rozwiązanie jest nie tylko wydajne, ale też ekologiczne, ponieważ z pobieranych np. 0,7 kW urządzenie potrafi dać 3,5 kW mocy grzewczej – a to przełoży się na całkowity koszt za użytkowanie.

Klimatyzacja

Najprostszym sposobem jest zamontowanie klimatyzacji, dzięki której skutecznie osuszymy powietrze. Gorące i zimne napływy powietrza wytwarzane przez urządzenie pozwolą nam je osuszyć, tym samym znacznie obniżając poziom zawartej w nim wilgoci. Jak to wygląda w praktyce?

Powietrze w danym pomieszczeniu zaciągane jest przez urządzenie, gdzie następnie trafia na chłodny wymiennik od klimatyzacji. Warto zastosować to rozwiązanie, tym bardziej że dzięki klimatyzatorom w szybki i niedrogi sposób możemy obniżyć poziom wody zawartej w powietrzu.

Trzeba jednak pamiętać, że temperatura ciepła zaciąganego powietrza jest wyższa od wymiennika. A to powoduje, że na wymienniku powstaje wilgoć, która pod postacią cząsteczek wody spływa na tacę ociekową od klimatyzatora, skąd skropliny odprowadzane są na zewnątrz.

Temperatura punktu rosy

Punkt rosy to zjawisko skraplania się pary wodnej na powierzchniach chłodniejszych niż otoczenie. Proces ten można porównać do skraplania się cząsteczek wody na butelce ze zmrożonym napojem. Od występowania tego zjawiska zależą takie czynniki, jak:

• wilgotność względna, 
• temperatura powietrza, 
• ciśnienie powietrza. 

Punkt rosy pojawia się w klimatyzacji, gdy różnica pomiędzy wymiennikiem a zaciąganym powietrzem przekracza ok. 7 stopni Celsjusza. Należy wiedzieć, że im ta różnica będzie większa, to intensywniejsze będzie też wytrącanie się wody zawartej w powietrzu – jeśli w danym wnętrzu powszechnie występuje wilgoć. A to ostatecznie będzie wpływać na rozwój pleśni i grzybów, dlatego zawsze starajmy się utrzymać optymalną różnicę.